Na Pumpak Nun ah Zomthimtlak in Nung aw

by San No Thuan

Be a Good Example in Your Private Life

Thuhmamhruai

Tuizingah thla ka cam ih Pathian na duh daan ih ke ka kar theinak dingah ziang ka tuah ding tiah sut phah in Pathian thawn kan pawlkomawk tikah, ka thinlung sung ih a rami cu midang ih an lo hmuh lo lai caan, na private life khal ah midang ih zohthimtlak ding in nung aw tiah I sim.

Pathian ih thluasuah a pek zetmi Joseph ih pumpak nun daan (private life) zoh sal ka duh.

1.   Pathian hmai ah ka cangvai ringring ti a thei. Potiphar nupi in a leem ih zohman in in hmu lo tiah a ti hman ah, “Ka biakmi ka Pathian hmai ah hivek thil sual ka tuah thei ding?” tiah a sim (Seem 39:9). 

2.   A porh aw lo (Seem 41:16). “Kei mang let thiam ka si lo. Pathian in fiangtein a lo sim ko ding.”

3.   Duhdawtnak thawn a khat (Seem 45:5-10). “Nanmah in in zuar ruangah ka thlengmi a si lo, kan sungte humhimnak dingah hi dinhmun I thlen tertu cu Pathian sawn a si” tiah a sim. Duhdawtnak taktak cun:

         i.     Lehrulh sal a tum lo.

        ii.     Nan thinlung nan thleng le ka lo duhdawt ding a ti lo. An sinak bang tuk in a cohlang.

       iii.     Midang ih tisiatnak kha Pathian in tumtahmi ziang a si tiin a hawl sawn.

Thunetnak:

Pathian ih thluasuah a pekmi pawl ih nunnak kan zoh tikah, an pumpak nunnak (Private life) ah Pathian tihzah tukmi, Pathian rinsan tukmi, le Pathian thawn pawlkom aw tukmi an si zia a fiang a si.

Nangteh, midang hmai lawngah maw zohthimtlak na si? Na sunglam ah a ngetmi nunnak, natsia tla neitu na si ahcun, Bawipaih hrangah rei na par thei lo ding.

Colorado khua ah thingkung tumpi kum za lai a reimi rin lo pi ah a tlu riai. Ziangah a si pei tiah mifim pawl in an hliakhlai tikah, a sunglam ah nget in an rak ei reronak a nei tuk zo ti an hmu. Na private life ah Pathian thawn a pawlkom aw ringring mi na si maw? Na sunglam, private life ah Pathian thawn a pawlkom aw taktakmi na si ahcun, nun hnget khauh na nei tinak a si. Na sungih a lo eitu nget siava pawl kha Bible siarnak, thlacamnak, midang simzirh duhnak, le hruai duhnak lungput nei in zuam aw, hmai ah feh aw.  

Ngennak

By  Rev. Dr. Lal Tin Hre

Sent: Thursday, September 26, 2013 11:19 AM

Subject: [falampawlpi] Ngennak

Siartu zaten,

Duhsaknak le kan mipi dinhmun ruatin Pathian hna ka tuanpi (Pastor)

pawl hmuitin deuhin hi thu hi ka run suahpi a si hi. Vei tampi ka ngan

ke maw, ngan lo tiin khua ka ruat. Ka hnakih senior, experience nei

thatha an um si, kei vek experience nei tam lo hrangih ngan ding cu a

rem lo tiin ka bansan theu. Cun, tiawkternak pakhat vekah simaw,

hmaifai duhnak vekah simaw, in ruat pang ke ti khal ka phang.

Netabikah cun duhsaknak thinlung thiangte thawn ka run ngan ih, a rak

cohlang thiam lo an um pang le ngaidam ka lo dil cia.

1.    Pastorpawl hi Pathian hrangah le midang hrangah theihtawp suahih

hna tuantu dingih pumpe-aw kan si vekin kan thansonak dingih thil tul,

kan tithei mi pohpohah tanthat khuar ringringtu ding kan si. Calai

khal hi thu le hla lamih kan thansonak ding a si ruangah mai titheinak

zawn ciarih tan kan laknak san a si. Pastor in calai tawlrel lo ding

ti phunih relawk ding cu a si lo, Pathian thu ihsin kan mipi thatnak

ding, an siar ding mi thu tha le hla tha, cabu tiangin kan suah vivo

tum ding. Hi thu hi thumawknakah hmangin FCCLS cun thupi (motto)-ih a

ret mi cu Zir, Siar, Ngan, Zirh ti a si. Tutiangin rinumten hi thupi

hi a pucawi vivo lai. Calai kawmiti member ah Pastor tampi an/kan tel

ko. Pathian thu simfiangnak (commentary) le thu dangdang tampi’n ngan

zuam sinsin uhsi.

2.    Thil tha tuah kan tum laiah zum ban lopin kan tifuh lo pang can

khal a um ding, minung dan hrimhrim a si. Zianghman tuah mi nei cuca

lo, tisual mi khal nei lo tivek cu mi pitling hna a si lo lam. Hitin

an ti theu, “To err is human, to fogive is divine”. Theihthiamawknak

le ngaidamawknak kan tul nasa. Thil tete tisual pang -ngan sual pang

(slip of tying) le sim/rel sual pang (slip of tongue) a um khal le ‘ka

tisual ngai’ ti ngam mai ding a si; cu khal cu mi pitling hna a si.

Khatlamah, mi zokhalin ‘ka rak tisual ngai, i/in ngaithiam uh’ a ti

hnuhnu cun tiawk bet rero a tul nawn lo. Ngaidamnak tlukih tha a um

lo, zohman thil tisual lo kan um lo.

3.    Tlang cabawm ih cathlah thu ah bulpak hnenih kuat a remah cun

bulpak mail ah kuataw mai sehla, tlang cabawm ah cun thu dang tha le

mipi theih dingih mawi vial thlah sehla, kan mipipawl in siar hahdam

an ti deuh ding. Mipi theih ding Pathian thu le thuhla thatha run

thlah theutu an um ringring ih, a lungawium nasa (An hmin ka ngan lang

lo ding nan, mipi-in kan thei thlang ko). Cun, internet (media) hi

thuhla (information) laknakih hman ding a si an ti theu. Thuhla

ziktluak takih kan theih hrih loah phei cun ‘cathlah suah’ hi manhlap

ruk lem lo sehla, cathlah kan hiar nohno tuk asile a theitu dingih kan

ruah mi sut lohli sehla a him bik ding.

4.    Thuhla a bangawk thei lo ih, kan thu a hmuhawk thei hrih lo hmanah

awkam siava le hriam, lole, ziauawknak awkam tivek hi cu ti lo

hramhram sehla. Mipi vantlangih an ti hmanah Pastor pawl cu a

simfiangtu ding le a remtu ding kan sisawn ti thinlung put a tha.

Ziauawknak, phirsitawknak, sulhsekawknak, awkam mei nei le awkam mawi

lo dang tete hman rero tla a tul lo, zuri ih to-aw lai kan siak lo,

mah le mah rori hivek kan hman mi pawl hin kan thuhla a rak siartu,

kan mipi mit a khamter nasa zo ti hi thufiang a si.

5.    Mi zokhalin cahnak zawn kan neih vekin cah lonak zawn tete khal kan

nei ciar, minung dan a si. Kan cah lonak zawnte phawrhsak aw ih, relse

aw mai lo sehla; cuhnakin, kan cahnak zawn sawn lam theihsakaw in, a

hman tangkai dan ding hawl thei fingfing nungna cu rualremnak le

tuantlang theinak nun cu kan nei tengteng ding.

Sawiselnak le relsiatnak a phunphun um hmansehla, Pathian hrangah le

kan mipi hrangah thil tha tuah hi ning lo hramhram uhsi. Ram pumpi

hrang ihsin Chin miphunpi hrangah mi-in theihpatawp an suah laiah,

kannih Pastor pawl hi kan umnak Kawhhran ihsi thawkin kan mipi hrangah

ziangvek thil tha so ka tuah thei mi a um ve ti lam ruat sawn sehla.

Kawhhran kilkhawi hna khal tuan ding, a lenglam khalah kan miphun

thansonak ding a siah cun theihtawp suahin tuantu ding kan si.

Cuitlunah, a tuan theitu midang pawl thazang pe ih, thlacamsaktu ding

kan si.

Upatnak thawn,

Saya Hre

Thazaang Laksalnak Tongkam

San No Thuan

Na Hnatuanmi ah Na Thasia le thanau in na um pang le, a tanglam ih cahi siar aw, thazaang a lo petu ah a cang ding. Thazaang ka lak daan ka lo hlawm ve sihi.

1.     Pathian hrangah ka tuahmi a si ti na thei maw? Cazoh le cazuam cu Pathian hrangah hnatuan ka thok rero zo a si ti thei aw. Fimthiamnak na neih asile Pathian in a lo hman thei daan a thuk sang ve ding. Ziangkim hi Pathian sunlawinak hrangah ka zuammi le ka tuahmi a si ti thei ringring aw. Colosian 3:23 “Work willingly at whatever you do, as though you were working for the Lord rather than for people.”

2.     A tu in Pathian hnatuan ka thok maw? Pathian in hmailam lawngah a hna tampi ka tuan ding a ti pawl a rinsan lo. A tu (FROM NOW) hrimhrim ah amah kha na thinlung, na thazaang,  le na ruahnak zate thawn na duhdawt ding hi a duh bikmi a si. Israel pawl ramcar lak ah kum 40 sung a retnak cu kum 400 sung Egypt sal sungah an taang ih Pathian an thei nawn lo. Curuangah, thluasuah a pek hlan Canaan ram an thlen hlah ah an thinlung, ruahnak le thazaang zatein, amah lam ih an hoi kirnak ding hrangah a hruaimi a si. Canaan ram an thlenhnu lawngah Amah duhdawt ding a duh lo. Pathian in thluasuah a pekmi pawl ih um daan cu, ramcar lak hrimhrim ah a thu a ngai ih amah a rinsantu Joshua le Caleb lawng Egypt ram in a suakmi lak ah Canaan ramnuam a thlen ter (Number 14:26-30).

3.     Na tuahmi na duhdawt maw? Na tuahmi kha duhdawt aw. Himi na tuahmi in a ra lai dingmi ah na nunnak le midang nunnak ah a thlen ter dingmi pawl ruat ringring aw. Steve Job cun, hlawhtinnak ih hram cu maih hnatuannak duhdawt khi a si a ti. Na duhdawt lawngah a hrangah a tha bik in na tuah thei ding.

4.     Nomnak ah na ruat maw? Na tuahmi kha harsatnak thilrit (suffering) tin ruat hlah, nomnak (fun) tin ruat aw la zuam zet in tuah aw. Jeremy Lin cun, basketball ka cinh tikah, nomnak (fun) in ka tuah ih harsa tin ka ruat lo.

5.     Nehnak cu Pathian ta a si ti na thei maw? Ziangkim ka tuah tikah, ka tuahmi le ka thazang ih leengah, Pathian ih pekmi thazang a tumpi a um ringring ti thei aw. Cumi thawn ziangkim ka tuah thei ding ti thei aw (Phil 4:13). Asinan, Pathian ih cahnak a langh ter duhnak cu nangmah na si. Pathian ih kutcak lang thei ding in, na neihmi thazang le na ti thei tawk in tuan ve aw. Exodus 4:1-17 sungah, Moses in a neihmi kianghrol te a hmang ih Israel pawl Egypt ram in hruai suak ding in a pok. Asinan, cumi kianghrol kha rul ih a can tertu, tipisen a tan tertu, lungpi ti a suah ter tu, Amelekites ral pawl nehnak ah Pathian in thluasuah a pek ti kan hmu. Na neihmi kha hmang aw la, Pathian ih huham a lang mei ding.

6.     Thla na cam ringring maw? Thinglamtah um lo in, thawhsalnak a um thei lo. Harsatnak tuar lo in, sunlawinak ti a um thei lo. Thlacamnak le Bible siarnak lo in, thinlung nehawk theinak a um lo. Thinlung nehnak um lo in, pumpekawk theinak a um lo. Pumpeknak um lo in, rah le par tha hmuh ding  a um lo. Curuangah, thlacamnak cat baang lo in, nei ringring aw. Catbaang lo ih, thlacam ding cun, mitmeng phah khal in, Bawipa himi na duhmi a si maw tiah sut in, amah thawn bia aw ringring aw.

7.     Ziang thuhla hawl na duh ih himi na tuah lole himi cauk na siar? A dang thill na tuah khal ah, ziangmi can na duh ih himi na kai rero? Caan tampi ah casiar kan zaangzelnak thu bik cu himi ka siarmi sungah ziangthu hi theih ka duh ih ka hawl timi kan fiang theu lo ruangah a si. Curuangah kan suhawk hmaisa dingmi cu “Ziangruangah himi cauk ka siar duh? Ziangmi thuhla hawl ka duh? Ka hawl duhmi thuhla thawn a pehpar aw mi a si maw?” timi pawl hi kan suhawk dingmi pawl an si. Na hawl duhmi thuhla na fiang taktak ahcun, caziar hman baan na thiam nawn lo ding.

8.     Hruaitu tha na si maw?  Zovek/ziangvek minung kan si khal le, kan zate in hruaitu kan si theh. Amalbik in hruaimi pakhat kan nei: nangmah na si. Ziangtin na hruai aw?

9.     Bawipa duhdawtnak thawn na tuahmi a si maw? A thupibikmi na tuah suak hmaisabik theinak dingah cun: “Bawipa na Pathian cu na thinlung zatein, na ruahnak zatein, na thazaang zatein duhdawt aw” timi Bible ca kha ciing ringring aw. Bawipa na duhdawt ruangih na tuahmi a si maw? Bawipa na tihzah ruangih na tuahmi a si maw? Himi thusuhnak in sut aw sal aw la, a si lo ahcun, taansan aw. Cule, Bawipaih duhmi hawl sal aw.

10. Na ruahnak kha a kilhawi maw? Na nunnak uk thei dingah: na ruahnak kha kilkhawi aw. Na ruahnak kha a duhduh in thuneih ter hlah. Pathian tihzahnak tel lomi ruahnak tha lo pawl an rat tikah, a rang thei tawk in dawi hlo aw. Ex. Nauhak pakhat in ziang in ti pei timi thei duh ah, tuah ding a tha lomi ka tuah thei maw tiah a lo sut leuhleuh ding. Tuah ding a tha lo timi kha ral tha zet in sim ringring aw. Na ruahnak kha cuvek ruahnak lam ih a feh zik tikah, Jesuh in Satan tukforhnak a dawi hlo daan in dawi hlo aw. Cu pawl cu:

a.     Pathian thu lawng nunnak. Pathian thu lawng siar aw la, ruat aw.

b.     Pathian lawng bia aw. A dang nomnak, lianhnak, huham pawl bia hlah.

c.      Pathian ih tul lo pi in hnik sak hlah. Pathian ih mangbangza thil ti theinak kha tul lo pi in langh ter tum hlah.