Ordination Ka Ngah Ni (November 21, 2009)

Rev. Colin Thorne (Chairman of Nomination Committee, DCBC)

le

San No Thuan

Pathian hmin in American Baptist Churches sung um, DC Baptist Convention le Falam Baptist Church, Maryland in Pathian hmai le mipi hmai ah Bawipai' tuukhaltu tha si dingah "Hriakthihnak", "Ordination" cu November 21, 2009, First Baptist Church of Frederick, Maryland ah phu lo zet ka si nan, sunglawi zet in in pek. Himi hi Pathian in a hnatuantu ding ih i hrilnak a si tiah ka zum ih ka lung a awi zet.

Ordination, hriakthihnak ah Pathian ih a hmanmi FBC,M le DCBC par khal ah lungawi thu sim cawk lo ka nei. Cun, ka par ah kutsuang in thla i camtu DCBC lam in Rev. Collin Thorne (Ordination Committee Chairman, DCBC), Rev. Dr. Cochran (AGS, DCBC), Rev. Dr. Larry Eubank (Pastor FBC,F), Rev. Tom Fry (FBC pawl kan khawmnak Biakinn ih pastor), le Laimi ih thlarau lam kan pa, Siangbawi Rev. Dr. Stephen Hre Kio, Rev. Dr. Robert Thawng Hlei, le Rev. Rollin Van Bik pawl par khal ah lungawi thu sim cawk lo ka nei.

Ordination in pek tikah, thucah pahnih a um ih, pakhatnak cu Rev. Dr. Cochran a si. A Bible caanghril cu John 10:11 a si. A thucahmi a tawi zawng cun, "(1). Jesuh nun thatnak kha nunpi ve aw. (2). Na tuurual pawl ih thathnemnak kha na ti thei tawk in hawl aw. (3). Tuu rual hrang ih nunnak pek timi cu Jesuh ih thatnak le duhdawtnak kha nun pinak ih a langnak saang bik a si. (4). Khui tik khal ah na tuurual pawl thawn, zo cak sawn ti in, buan tum hlah (no wrestling in the ministry)."

A pahnihnak ih thucahtu cu Siangbawi Rev. Dr. Stephen Hre Kio a si. A Bible caanghrilmi cu Rom 12:1-2 a si. A thucahmi bik cu, "Pathian cu a thianghlimmi a si. Curuangah, thianhlimnak lo cun, hmailam na feh thei lo ding," "No holiness, no future" timi a si (Lev. 11:44, Mtt 5:48, Heb 12:14, Mtt 5:8, 1 Pet 1:15). Thianghlim nun kan neih theinak dingah tuah lo dingmi le tuah dingmi pahnih a um."

"A pakhatnak ih tuah lo dingmi pawl cu: (1) Leilung ta ka si lo ti thei aw in, leilung thawn then aw uh. Pawl aw hlah uh. You must be separated from the world. (2). Leilung nun kha cawng hlah uh. Do not confrom to the world. (3). Na thuruahmi ralring aw. Na ruah vek in na tuah ding, na cang ding. Be careful of what you think. You will become as you think."

"A pahnihnak ih tuah dingmi pawl cu: (1). Bible siar aw. Na thinlung ruahnak a lo kil him ding. A lo thleng ding. (2). Thlacam aw. (3). Biakinn ah feh in khawm aw. (4). Bawipa zaanriah ei aw la Bawipai duhdawtnak in a lo thianhlim ter sal ding" timi a si.

Thih hlan lo cinken ding tha thucah thatha an si ih, ka lungawi ngaingai. Thazaang ka ngah zet.

"Hriakthihmi" ka sinak parah i lungawi pitu pumpak pakhat cio par ah ka lungawi zet ti ka lo sim duh. Ordination in pek tikah, Falam Baptist Church, Maryland in cawcang pound 800 man thawn in lungawipi ve a si. A ra khawmtu pawl cu minung 240 lai an si.

A hrek khat zuk pawl: Ordination pictures 1 Ordination Pictures 2,

12. Neemte in Tong Aw (Keep It Down)

“Let us be silent-so we may hear the whisper of the Gods” – Ralph Waldo Emerson

Thufim 15:1

Awkaa neem ih thulehnak in thinhennak a daiter; Asinain ṭong hrang in thinhennak a suahter sin.

Thusimtu 3:7

Thlek caan a um ih ṭhit caan a um,

Daite ih um caan a um ih ṭong caan a um;

Hla:

(Saka Saka pyaw deh kha, phiphi lay ta pyaw ba)2

Kyiankyian ttantan pyaw deh kha, tu siksu laih may

Saka Saka pyaw deh kha, phiphi lay ta pyaw ba.

(Mithawn nan biak awk tik ah, neem zette in tong aw)2

Awka hrang na hman ahcun, a riah a sia ding

Mithawn nan biak awk tik ah, neem zette in tong aw

Tuisun ah kan theih tam bikmi cu “Air Pollution,” “Thli Balhternak ti hi a si. Asinan, a tu ih kan zir dingmi cu “Noise Pollution” timi “Aw Balhternak” timi a si. Aw balhternak timi cu mi ih hnaset ko awnau khi a si.

Ringzet ih awnaunak hi midang thinnuam lo ko tuahtu, midang thinheng tertu le hnaihnoktu bik pakhat a si. Thuthimnak ah, mipkhat a ih thah laifang ah, ring zet in biak awk le hla tla sak sehla, a itthat tu cu kan hnaihnok ih a thin kan hen ter. Curuangah, kiangkap thawn mil aw zet (harmony) nei zet ih awnau thiam cu ziaza mawi ih hram a si.

Kiangkap thawn mil aw zet ih um dingah kan ral rin dingmi pawl cu:

1. Na tong tikah, neemte le nuamte in tong aw. Midang kha khawkrak hlah.
2. TV, Computer, CD player le na Ipod pawl kha nangmah lawng thei ding in ngai aw.
3. Ziang nazii pakua hlan ah ringzet in thawngvang tuah in hnatuan hlah. Midang zaan ih hnatuan pawl an it that lai tla si thei.
4. Na car horn kha na fehnak humhimnak lawngah hmang aw. Hello tinak ah tum hlah.
5. Biakinn sungah mi bia hlah. “Khawm thawh hlan ah, Pathian kha bia aw. Khawm lai ah Pathian ih a lo biakmi kha ngai aw. Khawm thehhnu ah midang kha bia aw.”
6. Library sung ah mi bia hlah.
7. Rawl dawr (restaurant) khal ah dimte le neemte in tong aw.
8. Zuknung inn (theater) ah mi bia hlah.
9. Biakinn, cabu inn (library), rawldawr (restaurants) le zuknung inn (theater) na luh hlan ah na cell phone phit aw. Na phih lo le, awn lo in a hnin theimi (vibrate mode) ah re ta aw.

Midang pawl na kiangkap ah an tong a ringtuk a sile, “dimdeuh in nan tong thei pei maw, ca ka siar lai ih/ ka it lai ih” tiah tiah zaangfah dil aw. An duh lo ih an tong thotho le, buainak suah lo ding in, sim nawn hlah aw. Na umnak thawn sawn aw. Culole, kha tawk ih ummi upa pakhat khat kha sim sawn aw.

Na ruah ringring dingmi cu ka aw/awn-au in midang a hnaihnok pangpei maw? tihi a si.

My Dream: No Two Masters!

Tuizing 11/14/09 naizi pathum tiang thil dangdang ka tuah ih, culawngah ka it lai. Ka thawh zik ah mang ka man ciamco. Ka mang sung ahcun, mipi tampi khawmnak ah an ra. Thu ka sim hlan ahcun, minung tampi an rak to. Caan rei nawn khawm a si thlan. Asinan, kei in thu ka sim thlang ding ka ti tikah, khawm caan a rei tuk aw an ti ih, mipi cu a burbur in an suak an suak ih, minung a thawng lai tomi sung ahcun, hlei nga kuam lawng an taang. Ka mang a bang zet. Ka thusim ding khal fiang cuca lo in ka um. Cule, mimal te kan si pam ka ti ih, cabuai kan kil ih, thusim ka thok. Thu ka vun sim ngaingai cun, hramlak vekah ka thleng lala. Asinan, ka thusim cu a thaw zet. Thu ka sim lai ah, mipa pakhat in tahthimnak ii hun sim. A timi cu, Cycle khi a ke par ah a rimmi um sehla, a slip ciamco ding tiah ii ti. Asinan, cycle kha hmailam ih a feh theinak ding hrangah, a ke a hermi khan leilung fekzet a kai ngah a sile, hmaiah a feh ding tiah ii sim. Leilung fekzet ih kaih ngah cu cycle hrang ahcun, hmailam ih feh caknak a si i ti.

Cumi tahthimnak in ka sermon cu a hun thawt ter ciamco. Thucu ka sim peh bet. Ka simmi cu “Bawi pahnih nan nei thei lo. Bawi pakhat kha na duh ding ih, a dang Bawi pakhat kha na hua ding. Culo ahcun, a dang Bawi pakhat in hmailam na feh theinak ding hrangah, tang hnget ding in a lo tuah lai ah, a dang Bawi pakhat cun, nal ding in na boot leeng ah sirim a lo hnuh sak. Cui siriim cu hnawt fai aw la, hmai ah na ke kar zaangzaang aw tiah thu ka sim ciamco ih ka kaa a thaw tuk.

Cun, ka sermon ka vun theh hrawngah, ka sermon cu ka kaa a thaw tuk, ka vun ngankhum ta ding ka ti ih, ka vun ngan khum zik tikah, ka mang ahcun, ruahnak tha pakhat a ra suak lala. Cycle kha hmailam ih a feh theinak hrangah, a ke kha a tawkfang hnak in na tuk ih nan ciat a sile, tong dang in a ke a ciat tuk a sile, a feh thei nawn lo ding. Hmailam ih na feh theinak ding ah hnaihnoktu tam tuk an um pang maw? ti in ka thinlung sungah thu ii vun ruah ter.

Ka hung thang ih ka vun ruahsal tikah, ka nunnak ah, ttantha khuar thei lo ko ii naal tertu thil hi ziang an si ti ka vun ruat ciamco. Cun, ka nunnak ah feh cak thei lo ko, ii rektu, ciat tuk ii um ter tu, a um pang maw ti pawl khua ii vun ruah ter ciamco. NO TWO MASTERS!

11. Midang Thawn Pumkhat Si Ding Zuam Aw (Be Agreeable)

Matt 18: 19

“A dang ka lo sim hrih ding: leitlun ah thlacam in nan dil mi thu ah mi pahnih nan lungkim tlang in thla nan cam a si ahcun vancungih a ummi ka Pa in a lo tuahsak ding. 20Ziangah tile ka hmin in mi pahnih siseh, pathum siseh, nan pumkhawm tikah nan hnenah ka um ve a si,” tiah a ti.

John 17:21

“21An zatein pakhat an si theinak dingah thla ka cam. Ka Pa, nangmah cu ka sungah na um ih kei khal na sungih ka um vekin annih khal kan sungah um ve hram haiseh. Nangmah in i thlah hi leilung in an zum theinak dingah annih cu pakhat ah cang hram haiseh.”

Mi hrek khat na hmu theu ding. An rualpi pawl thawn duhmi le tulmi bang aw thei dah lo na hmu dah maw? Biak har an si an timi khi nan hmu maw? Cuvek kan si lonak dingah ziang kan tuah ding.

Midang thawn lungkim thei lonak thu tha zet na neih lo ahcun, lungkim pi thei ding zuam aw. Midang ih thu lungkim pi theitu si dingah:

1. Keimah tla ka palh pang thei si ti in ruat thiam aw.

2. Ka thei ve theh lo ti khal cing ringring aw.

A caan caan ahcun, na tongmi le tuahmi na palh pang thei. Midang ih thu kha a dik sawn tla a si thei. Cumi cing ringring aw. Na palh pang le, ka palh tiah ral tha zet in sim ngam aw. Cu ti ih na sim tikah, thinheng in a dik sawn tu hnen ah ti lo in, tangdor te le neem te in sim aw. Cu vek thiamthiam in, zokhal thu thei theh ti kan um lo. Curuangah, nangmah le mah kha ka thuruahmi hi a sual pang thei timi le kei tla himi thu ah a dik mi thei thehtu ka si lo timi kha na sim awk sile, midang thawn rualrem te in nan pawlkom aw thei ding. Kei tla Pathian ka si lo. Limitation, tlaksaknak tampi neimi ka si timi na cin ringring ahcun, midang kha a do tum, nautat tum le huat tum lo in, an hnen in zir na tum ding.

Midang thawn pawlkom aw thei dingah:

1. Na lungkim pi theimi thu lam kha hawl sawn aw. Cu ti ih tikah, a zate in lungkim pi theh aw tinak a si lo. Na ruah daan tla cu sim ve ding a thupi.
2. Na lungkim lonak lam kha focus tuah ciamco hlah. Cumi na tuah le, nan pawlkom awknak nan hlat aw deuhdeuh ding.

Mirang Thufim pakhat sungah, “Na do dingmi ral hril thiam aw.” Do ding a tulmi lawng do aw la, a dang pawl cu do ciamco duh hlah. Thu na el duh tikah, na ruah dingmi cu:

1. Himi thu hi el awk ding a thupi maw?
2. Himi el awknak in ziang si thathnemnak a suak ding? ti ruat ta aw.

10. Midang ih ruahnak upat thiam aw (Respect Others’ Opinions)

Thufim 18:1

Midang thawn a pawlkom aw thei hrimhrim lomi cu, Mah ih duhnak lawng ruattu an si. Midang ruahnak cu a pom thei dah lo.

Phi 2:3-5

Mi nahsuahnak nei in, mahih zawn lawng ruat ih, mahih hminṭhatnak lawng hawl in zianghman tuah hlah uh. Pakhat le pakhat tangdor awk tonnak thinlung nei uhla midang hnakin ka ṭha deuh tiah ziangtik hmanah ruat aw hlah uh. 4Nanmah duhnak lawng si loin midang in an hrangah a thupi bikih an ruahmi kha a hmuhzia thiam ve uh.

Midang ih ruahnak upat daan:

1. Midang in “No,” “Ka duh lo” tiah an timi kha upat thiam hi mi upat thiamnak ih hrampi a si. Midang kha “ziang ruangah na . . . lo” ti sut hlah aw.

§ “Neta le in telpi leh aw maw” ti aw.

§ Midang in “NO” an lo ti daan “Signs” kha thei thiam aw.

§ Tahthimnak: Na kiang ih a tomi nu/pa in na biakmi hnak in a computer maw, a ca-uk maw a zoh rero le, biak awk ka paih lo “NO” a lo tinak a si ti thei thiam aw la upatnak pe in daite in um ding tum aw.

§ Ziangruangah midang ih “NO” an timi kha upat kan thiam lo?

o Nauhak bang in kan maih thu ih feh ter kan duh ruangah.

o Kan mah kha zianghman ah in siar lo ti kan ruah sual pang ruangah. A sang bik Siangpahrang le Pathian ih fanu/pa ka si ti cing ringring aw la, midang ih “NO” an lo timi kha lungawi te in na cohlang thei ding.

2. Midang khal ruahnak dang/tuah duhmi dang an nei thei ve ti thei aw la, upat thiam aw.

- Midang ih ruahnak kha ziangti in mawizet ih el daan:

1. Na ruahnak cu a tlaangpi thu in a hman ko ding. Asinan, himi thuhla par ahcun, …….. si sehla a dik deuh ding a bang.

2. Na ruahnak cu mi thinlung a la (appealing) na sa. Asinan, ……

3. Himi hi ol tuk in kan ruat men ih, kan ruahmi hnak in thil cang thei laimi a um ding ka zum.

4. A dik ko, asinan, hilam (nunau pawl, miphun thlendannak) ruah daan in zoh hnik uh la ……

- Midang pawl ih ruahnak upat thiam lo pawl ih lungput le tongkam:

1. Na ruahnak cu mi-aa ruahnak, sullam um lo, (crazy, stupid, worthless …etc).

2. Ka ruah daan vek in na ruah ve a tul ti lungput neihnak. “I’m-sure-you’re-one-of-us” timi ruahnak cu midang kha ruahnak dang an nei thei ti an thei nawn lo.

Ciinken dingmi:

1. Na ruahmi cu ruahnak pakhat a si timi hi thei ringring aw. Na ruah vek ih a ruat lomi tampi an um thei.
2. Midang ih ruahnak tla sut aw la ruahpi ve aw, “Ziangti’n na ruat?” “What do you think?” ti in sut aw.

9. Midang Ih Thatnak Kha Zoh Thiam Aw La, Lungawi Thusim Thiam Aw (Accept And Praise)

The deepest principle in human nature is the craving to be appreciated.

Minung ih kan sunglam ih kan duh bikmi thil pakhat cu midang ih thangthatnak hi a si.

- William James

2 Tim 3:1-2

“Ni neta lamah cun harsat caan tampi a thleng ding ti kha ciing ringring aw. 2Mi tampi an tirh a fak ding, an hamṭam dingih an hngal an puarthau ding. Mi an hmuhsuam ding, an nu le an pa ih thu khal an el ding, lungawi hna an thiam lo ding ih biaknak khal ziangah an siar lo ding.”

Luke 17:17

17Jesuh in, “Damnak a ngahtu cu mi pahra an si. Pakua teh khui-ah so an si? 18Ziangah so hi ramdang mi pakhat lawng Pathian hnenih lungawinak pe dingah a rat?” a ti. 19Cule Jesuh in, “Tho awla feh aw. Na zumnak in a lo damter zo,” tiah a ti.

Lungawi thusim thiam le mi thangthat thiam cu thinlung put saang nei pawl ih an ziaza a si. Ziangah tile, midang ih thatnak kha a hmuhsak ih, thinlung tha neitu a sinak a langnak a si.

Nu le pa in fale pawl in thangthat tikah, cumi cu “in duhdawtnak le duhdawt tlak kan sinak” kha an langh ter.

Midang dik zet in thangthatnak ih a hlawknak:

1. An thinlung na nom ter ih, cu tik ah na thinlung a nuam ve ding.
2. An par ih kan thinlung put kan langh ter ih, kan karlak ah peh tlaih awknak caksin in kan tuah. An mah tihnak na nei lo ding.
3. Thil tha an tuahmi kha tuah sin ding in tha kan pek.
4. An mah te ih an theih awk lomi an thilti theinak kha kan theih ter.
5. An thinlung kha thanau lo ding in thazaang kan pek (we nurture others’ self-esteem).

Midang in in thangthat tikah ziangti in kan let ding?

1. “Ka lungawi,” “Thazaang ii pek ih ka lungawi” tiah ti aw. “Lam, lam” tivek in na ti le, an lo pekmi laksawng kha “ka duh lo, la sal aw” tiah na tivek a si. Ziang hman ttong lo in na um le, lungawi thusim thiam lo ah an lo ruat ding.
2. Nangmah le nangmah kha khaisaang aw in ttong hlah. Ttnak: ka ti tha tuk si lo maw? Zo si kei mah tluk ih ti thei? tivek in sim aw hlah. Midang kha thangthat sawn aw.

Midang kan thangthat tikah kan tuah dingmi le tuah lo dingmi pawl:

1. A dik lo in mi va thangthat hlah. Mi va porh ciamco hlah.
2. Ka thinlung ii thei pam ti in, midang kha thangthat lo in um hlah.
3. Midang thangthat le thangsiat kha rawi hlah.
4. Midang na thangthat tikah, na thangthatnak thuhla kha sim cih aw. Cule, na thinlung ngaingai in na thangthat ti an thei ding.
5. Mi na thangthat tik ah, nangmah thawn a pehpar awmi thu par lawngah thangthat hlah. Amah sawn kha zoh aw la, “Hi nu/pa in ziangsi thangthat tlak zet ih a hnatuanmi?” ti kha zoh sawn aw.
6. Thil tumpi thil tuah thami an neih lawngah mi na thangthat tum ahcun, mi na thangthat ngah dah lo ding. Thil fate par ah zoh sawn aw. Ttn., na kedan a mawi zet, na angkii te na kaih zet.

Hnatuannak ih thangthat awk daan:

1. Mifim pawl in an zingzoi ciamco ih an hmuh suahmi cu: lomnak, theihpinak, le thangthatnak cu thil tha tuah sin theinak ding ih thazaang tha bik a si.
2. US Labor Department ih hnatuantu cazin an zoh tikah, hnatuantu pawl an hnatuan an suahsannak bik cu in lawm lo, theisak lo, thangthat lo timi lungput (feeling) ruangah a si.
3. Curuangah, a hlawhtlingmi hruaitu ih neih lo cang lo mi ziaza cu midang kha lom le thangthat duhnak thinlung put a si tiah mifim pawl in an hmu suak.
4. Hruaitu tha cun, midang ih thil maksak tuahmi lawng silo in, an zuam reronak par khal ah lungawi thu a sim.
5. Hnatuannak sungah, hnatuan thawn pehpar awmi ih mi na lom thiam le na hlawhtling zet ding nan, hnatuan thawn pehpar aw lo in mi na lom le buainak na tong thei. Ttnak: a hnipuan, a hmel, ruangrai ti pawl hi hnatuannak thawn a peh aw lomi an si. Na thinlung te ah re men aw. Cu lo le, na porhmi thil lam ah a thangso khal le na hnatuannak hrangah na hlawh thei cuang lo ding.

8. Kan Tong Hlanih Kan Ruahta Dingmi Pawl (Think before speaking)

§ Thufim 16:23

§ Mifim pawl cun an ṭong hlanah khua an ruat; Curuangah an simmi cu hmual a nei.

§ Thufim 29:8

§ Midang zawn a ruat lotu cun khawpi buainak an thlenter; Mifim pawl cun thubuai an daiter.

Hmual nei zetmi kan tong suak theinak dingah a tanglam bang in kan tong le ca kan ngan hlan ah kan ruahta dingmi pawl cu:

1. Ka sim tum bikmi thu cu ziang bik a si? (Subject)

2. Himi ka sim dingmi hi, midang hrangah ziang thathnemnak a suah ter ding? (Others)

3. Keimaih hrangah teh ziang thathnemnak a suah ter ding? (Self)

4. A tu hi, hi thu tong le ngan ding caan a si maw? (Time)

5. Hi hmun hi hivek thuhla pawl relnak ding hmun a si maw? (Place)

6. Hi thu ka rel lo le ziang a cang theimi a um? (Consequences)

7. Kan sim daan hi ralkap vek in order ka pe maw, tangdor tein zaangfah mi ka dil? (order or request)

Rev. Martin Luther King, Jr. cu midum le mirang thleidan awknak cem ding ih a do tu le a nunnak a liamtu a si. A tongmi thupi zet pakhat cu: "Our lives begin to end the day we become silent about things that matters." Asullam cu: “Thil thupimi thu ah daite ih kan um men ni ihsin thokin, kan nunnak cu thih hram/mi bang thei lonak hram a thok zo a si”